• اسلایدر سوم دانشگاه
  • اسلایدر دوم دانشگاه
  • اسلایدر دانشگاه

بازاریابی چیست و انواع بازاریابی

اگر از شما بپرسند “بازاریابی چیست؟ ”، یا از شما بخواهند آن را تعریف کنید، آیا به راحتی قادر به تعریف آن خواهید بود؟ به راستی بازاریابی در ذهن شما چه معنایی دارد؟ تعاریف مختلفی برای بازاریابی وجود دارد، در ادامه شما را با این تعاریف و همچنین انواع بازاریابی بیشتر آشنا خواهیم کرد :

موسسه خبرگان بازاریابی (Chartered Institute of Marketing) بازاریابی را اینچنین تعریف میکند : “بازاریابی یک فرایند مدیریتی است که مسئول شناسایی، پیش بینی و ارضای نیازهای مشتری به شکلی سودآور است”.

انجمن بازاریابی آمریکا (The American Marketing Association) آخرین تعریف از بازاریابی در سال 2013 را اینگونه تصویب نموده است: ” بازاریابی، مجموعه­ ای از فعالیت ها و فرایندها به منظور ایجاد، انتقال، ارسال و تبادل هر آن چیزی است، که برای مشتریان، ارباب رجوع، شرکای تجاری و در کل برای جامعه ارزشمند باشد.”

برخی گمان می کنند زمانی که محصولات یا خدمات خود را برای فروش آماده کردند، تازه نوبت به بازاریابی می رسد، ولی باید بگوییم که این تفکر اشتباه است! بازاریابی یا همان مارکتینگ با یک ایده یا محصول آغاز نمی­ شود، بلکه نقطه آغاز و پایان هر کسب و کاری بازاریابی است و محوریت بازاریابی را نیز مشتری (Customer) تشکیل می دهد.

در واقع فرآیند بازاریابی (Marketing) حتی قبل از آنکه مشتری وارد چرخه ی کسب و کار شود، آغاز می شود، نه زمانی که محصول آماده فروش است.

در پاسخ به اینکه ” بازاریابی چیست ” باید گفت بازاریابی به زبان ساده فرایند ترغیب مخاطبان به محصولات و یا خدمات است. این فرآیند با انجام تحقیقات بازار آغاز و با تحلیل رفتار مصرف کننده یا مشتریان، بهبود سفر مشتری، شناخت کامل خواسته ها و نیازهای بازار هدف، نگهداشت مشتریان، و افزایش سهم بازار برای برند ادامه خواهد داشت.

تاریخچه حضور بازاریابی در عرصه تجارت به زمان مبادلات پایاپای باز می گردد و در طول قرن ها با رشد و پیشرفت تجارت، مفهوم مارکتینگ و فعالیت های مارکتینگ نیز کاملتر شده است.

مارکتینگ به عنوان یک علم در طی چند قرن اخیر دو بار دستخوش تحولات پایه ای و اساسی شده : یک بار با ظهور انقلاب صنعتی و بار دوم با ظهور علم فناوری اطلاعات در عرصه تجارت که در نهایت منجر به شکل گیری مفهوم دیجیتال مارکتینگ (Digital Marketing)  شد.

یادمان باشد که دیجیتال مارکتینگ بر اساس اصول قواعد و استراتژی های بازاریابی بنا شده و به عنوان یکی از زیر مجموعه های علم بازاریابی به منظور پیشبرد هرچه بهتر فعالیت های بازاریابی سازمان به کار برده می شود.

شاید در جواب به اینکه “بازاریابی چیست” بهترین و کوتاه ترین پاسخ این باشد که “بازاریابی تلفیق علم و هنر است، و خلاقیت لازمه پیشرو بودن در این صنعت است”.

امروزه بازاریابی متاسفانه یا خوشبختانه به نوعی با زندگی انسانها و بیشتر تصمیماتی که می گیرند، از انتخاب محل زندگی و دانشگاه گرفته تا سبک زندگی و حتی کتابی که می خوانند، عجین شده که خود نشات گرفته از مفاهیم جدیدی است که در این علم تعریف می شوند و معنا می یابند.

به عنوان مثال می توان به بازاریابی پارتیزانی ، بازاریابی مویرگی، بازاریابی حسی، و بازاریابی قطره ای و … اشاره کرد که همگی از جمله مفاهیم جدید در مارکتینگ محسوب می شوند.

بازاریابی با تمام جنبه های مختلف کسب و کار مرتبط است، از توسعه و تولید محصول گرفته تا روش های مختلف توزیع محصول و خدمات، قیمت گذاری، استراتژی های فروش، تبلیغات، روابط عمومی و خدمات پس از فروش به مشتریان.

بازاریابی

اصول بازاریابی چیست؟ (مفاهیم و اصول اولیه)

یادتان باشد که در مارکتینگ “مشتریان” شما تنها به افرادی که محصول شما را از قفسه­ ها خریداری می ­کنند یا از خدماتتان استفاده می کنند، محدود نمی­ شوند بلکه سرمایه گذاران، توزیع­ کنندگان، خرده ­فروشان و دیگر ذینفعان نیز به نوعی مشتریان شما محسوب می شوند و تنها نحوه تعاملشان با برند شما متفاوت است.

گاهی مارکتینگ (Marketing) به اشتباه مترادف با تبلیغات (Advertising) در نظر گرفته می شود، در صورتی که اگر بازاریابی را یکی از چرخ دنده های اصلی کسب وکار بدانیم، تبلیغات تنها جزئی از این چرخ دنده است.

برخی هم مارکتینگ (Marketing) را به اشتباه برابر با فروش (Sales) می دانند. به عقیده ی این افراد فروش همان بازاریابی است. در حالی که مارکتینگ و فروش به هیچ وجه یکسان نیستند، و  فروش بخشی از فرایند بازاریابی را تشکیل می دهد.

در یک کلام بازاریابی فراتر از ترفیع، فروش، و تبلیغات است.

بازاریابی یکی از بخش های اصلی کسب و کار است که بر افزایش و نگهداشت مشتریان فعلی و دستیابی به مشتریان بالقوه بیشتر و تبدیل آنها به مشتریان بالفعل تمرکز دارد.

بازاریابی (Marketing) چهار بخش کلی را در بر می گیرد :

  • شناخت مشتریان و محیط خارجی کسب وکار به جزیی­ترین شکل ممکن
  • شناسایی فرصتها و پتانسیل های موجود در بازار، سپس تهیه و تدوین استراتژی هایی برای سرمایه­ گذاری بر روی آنها
  • استفاده از ابزارهای مارکتینگ برای دستیابی به اهداف اصلی کسب و کار
  • سنجش نتایج فعالیت های بازاریابی انجام شده و تدوین فرایند بهبود مستمر به منظور توسعه کسب و کار

آنچه بازاریابی می­ نامیم:

  • در اولویت قرار دادن مشتری (انواع مشتری)
  • تهیه برنامه های میان مدت و بلند مدت به منظور توسعه برند
  • تهیه و تدوین فعالیت های کلیدی برای موفقیت مستمر کسب و کار
  • تخصیص منابع برای دستیابی به اهداف کسب و کار

بازاریابی

برخی از دلایل اهمیت بازاریابی

بازاریابی به انتقال، مبادله و چرخش کالا و خدمت کمک می کند

بازاریابی در انتقال، مبادله و حرکت کالا بسیار مفید است. کالاها و خدمات از طریق واسطه های گوناگون، مانند خرده فروشان و عمده فروشان، به دست مشتریان می رسند. برنامه بازاریابی یا مارکتینگ پلن این ارتباط را فراهم می آورد و از این رو هم برای تولید کنندگان مفید است و هم برای مشتریان.

مارکتینگ در حفظ و ارتقا استانداردهای زندگی افراد جامعه مفید است

بازاریابی در صدر تمام عوامل تاثیر گذار بر استانداردهای زندگی جامعه، قرار می گیرد. بازاریابی از طریق در دسترس قرار دادن محصولات و خدمات برای مشتریان و عرضه ی آنها تحت شرایط مختلف و با قیمت معقول، بر سبک زندگی آنها اثر می گذارد.

جامعه از سه سطح اجتماعی تشکیل می شود: غنی، متوسط و فقیر. هرآن چیزی که  این سه گروه مصرف می کنند ، توسط بازاریابی و اصول و رویه های آن، ابتدا شناسایی، طبقه بندی و سپس عرضه می شود.

شناخت بازار و نیازمندی های بازارهای هدف تحت عنوان تحلیل بازار  به عنوان بخشی مهم از فعالیت های بازاریابی صورت می گیرد،که خود به نوعی سنگ بنای تصمیم گیری ها، به منظور تهیه و تدوین استراتژی ها و تکنیک های بازاریابی است. امروزه حتی دانشگاه ها نیز برای توسعه برند خود از فعالیت های  بازاریابی به نوعی نامحسوس بهره می برند.

فعالیت های مختلف بازاریابی به نوبه ی خود سهمی در کسب درآمد افراد یک جامعه دارند. از متخصصین کامپیوتر گرفته تا طراحان صنعتی و گرافیست ها و مهندسین فروش و تولیدکنندگان محتوا و عکاسان صنعتی و… همگی به نوعی در چرخه مارکتینگ به منظور پیشبرد اهداف کسب وکارها تعریف می شوند.

منجر به ایجاد اشتغال می شود

فعالیت های مختلف بازاریابی به نوبه ی خود سهمی در کسب درآمد افراد یک جامعه دارند. از متخصصین کامپیوتر گرفته تا طراحان صنعتی و گرافیست و کارشناسان فروش و تولیدکنندگان محتوا و عکاسان صنعتی و… همگی به نوعی در چرخه مارکتینگ به منظور پیشبرد کسب وکارها تعریف می شوند.

بازاریابی به عنوان سرچشمه ایده های جدید شناخته می شود

با افزایش رقابت در بازارها، هر روز از سهم بازار برندها کاسته می شود و متخصصین این صنعت باید بتوانند با به کار بردن روشهای جذاب و خلاق، تلاش برای نگهداشت مشتری و جذب مخاطب بیشتر برای برندها را، در برنامه کار خود داشته باشند.

برخی از انواع بازاریابی ها

اگر هم اکنون چرخی در اینترنت بزنید و عبارت “ انواع بازاریابی” را جستجو کنید، با نتایج بیشماری رو به رو می شوید. هر یک از انواع بازاریابی در نهایت به دنبال جلب توجه مخاطب و شناساندن برند و محصول به آنها است. اما کانال ها و استراتژی های مورد استفاده در هریک از این مفاهیم سبب می شود بازاریابی، انواع مختلفی پیدا کند.

با گسترش دانش و ورود رشته های دیگری همچون عصب شناسی و روانشناسی به دنیای بازاریابی، حوزه های میان رشته ای فراوانی در عرصه ی بازاریابی ظهور پیدا کرده است. از این بین می توان به بازاریابی حسی (Sensory Marketing)، بازاریابی هیجانی (Emotional Marketing)، بازاریابی عصبی (Neuro Marketing) و بازاریابی سببی (Cause Marketing) اشاره کرد.

از سوی دیگر ظهور اینترنت و تجارت الکترونیک نیز به نوبه خود تاثیر چشمگیری در حوزه ی بازاریابی داشته است، حتما شما با انواع دیجیتال مارکتینگ شامل بازاریابی شبکه های اجتماعی، سئو ، بازاریابی آنلاین، بازاریابی ایمیلی و بازاریابی محتوایی آشنا هستید و یا حداقل برای یک بار هم که شده نام آنها به گوشتان خورده است.

هر کدام از این انواع بازاریابی به دنبال آن هستند که از طریق بستر و ابزار خود، محتوایی را تولید کنند که برای مخاطب جذاب باشد، باعث افزایش تعامل آنها با برند شود و نهایتا در تصمیم گیری خرید آنها تاثیر گذاشته و منجر به ماندگاری برند در ذهن مشتری شود.

بازاریابی سنتی (Traditional Marketing)

بازاریابی سنتی به شیوه های مختلف تبلیغات برند قبل از ظهور اینترنت به کمک کانال های آفلاین مثل بیلبوردها، آگهی های تبلیغاتی، تبلیغات رادیویی و … اشاره دارد.

بازاریابی برونگرا (Outbound Marketing)

بازاریابی برونگرا همان تبلیغات مزاحم مثل تلفن های تبلیغاتی، ایمیل های پشت سر هم و یا تبلیغات پرینتی هستند که بدون توجه به تمایل مخاطب سعی در انتقال پیام بازاریابی خود دارند.

بازاریابی درونگرا (Inbound Marketing)

بازاریابی درونگرا بر خلاف بازاریابی برونگرا سعی در جذب مشتریان دارد و مزاحمتی برای افراد ایجاد نمی کند.

دیجیتال مارکتینگ (Digital Marketing)

در بازاریابی دیجیتال برخلاف بازاریابی سنتی از ابزار دیجیتال مثل رایانه، تلفن همراه هوشمند، تبلت، کنسول بازی، تابلو تبلیغاتی هوشمند و … در بازاریابی استفاده می شود.

بازاریابی موتور جستجو (Search Engine Marketing)

بازاریابی موتور جستجو یا SEM شامل کلیه استراتژی هایی می شود که برای اطمینان از دیده شدن کسب وکارتان در موتورهای جستجو مثل گوگل مورد استفاده قرار می دهید. SEM به شما کمک می کند تا جایگاه خودتان را در نتایج جستجوی برخی کلمات کلیدی ارتقا دهید و در نتیجه شانس بیشتری برای دیده شدن توسط کاربران داشته باشید. سئو (SEO)، تبلیغات کلیکی (PPC)، گوگل ادز (Google Ads) از جمله استراتژی های پرکاربرد در بازاریابی موتور جستجو هستند.

کانتنت مارکتینگ (Content Marketing)

کانتنت مارکتینگ شامل تولید، انتشار و توزیع محتوا برای مخاطبان هدف از طریق کانال های رایگان و غیر رایگان مثل شبکه های اجتماعی، بلاگ ها، کتاب های الکترونیک، ویدیو، پادکست و … است. منظور از محتوا می تواند یک مقاله سودمند در یک بلاگ، یک پست در اینستاگرام، یک ویدیوی سرگرمی یا آموزشی در وبسایت یا … باشد.

ویدیو مارکتینگ (Video Marketing)

طبق آخرین بررسی Wyzowl در سال 2021، 87% از بازاریابان معتقدند که استفاده از ویدیو در استراتژی بازاریابی یا همان ویدیو مارکتینگ تاثیر مثبتی بر نرخ بازگشت سرمایه یا ROI خواهد داشت.

وویس مارکتینگ (Voice Marketing)

در وویس مارکتینگ از اسپیکرهای هوشمند مثل الکسا یا گوگل هوم برای ارزش افزایی به مخاطبان و پاسخ به سوالاتشان استفاده می شود.

بازاریابی ایمیلی (Email Marketing)

بازاریابی ایمیلی یا ایمیل مارکتینگ برندها را به کمک ایمیل به لیدها، مشتریان بالقوه و مشتریان مرتبط می سازد.

بازاریابی

بازاریابی همهمه ای (Buzz Marketing)

بازاریابی همهمه ای یک استراتژی بازاریابی ویروسی است که به کمک محتوای خلاقانه، رویدادهای تعاملی و اینفلوئنسرها به یک بازاریابی دهان به دهان (WOM) و پیش بینی از سوی مخاطبان برای لانچ محصول یا خدمت یک برند می انجامد.

بازاریابی پنهانی (Stealth Marketing)

بازاریابی پنهانی هنگامیست که برند محصولات یا خدمات خود را تبلیغ می کند، ولی مصرف کننده متوجه نمی شود که هدف فعالیت های بازاریابی قرار گرفته است. به عنوان مثال زمانی که در یک برنامه تلویزیونی یک محصول در بکگراند بازیگران جای گذاری می شود، از این شیوه بازاریابی استفاده شده است.

بازاریابی همکارانه (Affiliate Marketing)

بازاریابی همکارانه یا افیلیت مارکتینگ زمانی رخ می دهد که یک کسب وکار به یک برند دیگر بابت هر خریدی که توسط مشتری به دلیل تبلیغات مستقیم یا غیرمستقیمی که آن برند انجام داده، کمیسیون پرداخت کند.

بازاریابی حسی (Sensory Marketing)

در بازاریابی حسی به 5 حس افراد و تحریک آنها برای جلب توجه مخاطب توجه می شود.

بازاریابی هیجانی (Emotional Marketing)

در بازاریابی هیجانی به عواطف و تحریک احساساتی از قبیل ترس، عشق، دلسوزی و حتی تنفر، توجه می شود و سعی بر آن است که به این ترتیب افراد، احساسی را تجربه کنند که تاثیر ماندگار داشته باشد.

بازاریابی سببی (Cause Marketing)

بازاریابی سببی یکی از انواع مسئولیت اجتماعی شرکت هاست (CSR). بازاریابی سببی از عواملی که مورد توجه مصرف کنندگان است مثل مسائل زیست محیطی و دغدغه های اجتماعی، استفاده می کنند تا به این واسطه توجه آنها را به سوی محصول یا برند مورد نظر جلب کند، در این نوع بازاریابی عمدتاً از امور خیرخواهانه برای جلب توجه مخاطبان استفاده می شود، مثلا اجرای کمپینی که به حمایت از کودکان سرطانی برگزار شده است نوعی از بازاریابی سببی می باشد.

بازاریابی عصبی (Neuro Marketing)

در بازاریابی عصبی بیشتر به ناخودآگاه افراد توجه می شود. در این نوع از بازاریابی سعی بر آن است که از طریق شاخص هایی که از طریق تحقیقات به دست می آیند به صورت غیر مستقیم به ذهن مشتریان نفوذ و از این طریق بر تصمیم گیری آنها اثر گذاشته شود.

بازاریابی میدانی (Field Marketing)

در بازاریابی میدانی که یکی از انواع بازاریابی سنتی است شما به بیرون می روید ومحصولات یا خدمات خود را به شکل مستقیم برای بازار هدف خود تبلیغ می کنید. توزیع اشانتیون محصول، ارائه دمو محصول یا پخش کردن بروشور از جمله روش های بازاریابی میدانی است.

بازاریابی آگاهی دهنده (Informative Marketing)

در بازاریابی آگاهی دهنده، پیام بازاریابی بیشتر بر دلایل منطقی تمرکز دارد تا عواطف و احساسات. در این تاکتیک بازاریابی، تمرکز بر ویژگی های محصول و مزایایی که مشکلات مشتریان شما را حل می کند، است.

بازاریابی قانع کننده (Persuasive Marketing)

برخلاف بازاریابی آگاهی دهنده، بازاریابی قانع کننده عواطف و احساسات کاربران را هدف قرار می دهد. بازاریابی قانع کننده به دنبال آن است که مخاطب چیزی را احساس کند و سپس آن احساسات را به برند متصل کرده و مخاطب را وادار به انجام فعالیت های مورد نظر خود می کند.

بازاریابی شبکه های اجتماعی (Social Media Marketing)

بازاریابی شبکه های اجتماعی امروزه با استقبال بی نظیری مواجه است، چرا که تغییر سبک زندگی مخاطبان سبب شده افراد بیشتر وقت خود را در شبکه های اجتماعی به سر ببرند و حضور موثر برندها در این بستر می تواند تضمین کننده ی موفقیت آنها باشد.

تولید و به اشتراک گذاری محتواهای رنگارنگ در قالب  فیلم های کوتاه و عکسهای جذاب و فریبنده از محصولات و خدمات برندها که گاهی نیز با واقعیت فاصله زیادی دارند، از طریق شبکه های اجتماعی (و بر پایه استراتژی های بازاریابی شبکه های اجتماعی) که به نوعی با سبک زندگی امروزه ما عجین شده اند، خود گواه دیگری است برآنکه امروزه بازاریابی جز جدا نشدنی از زندگی جوامع بشری شده است.

بازاریابی شبکه ای (Network Marketing)

از انواع دیگر بازاریابی که بسیار جنجال برانگیز بوده و همیشه بین مفید بودن و قانونی بودن یا نبودن آن بحث است، بازاریابی شبکه ای است. در این مقاله به این مطلب اکتفا می کنیم که بازاریابی شبکه ای در بسیاری از کشورها از جمله ایران ممنوع است. اگر می خواهید در مورد نتورک مارکتینگ و نحوه ی کارکرد آن بدانید می توانید مقاله ی  مشکلات بازاریابی شبکه ای (بازاریابی چند سطحی) چیست؟ را در این خصوص مطالعه کنید.

گوریلا مارکتینگ (Guerrilla Marketing)

بازاریابی چریکی (گوریلا مارکتینگ) یکی از انواع دوست داشتنی بازاریابی برای مخاطبان و خود بازاریابان محسوب می شود. خلاقیت رکن اساسی این نوع بازاریابی محسوب می شود و تلاش بر آن است که از طرق غیر منتظره توجه مخاطبان به سمت برندی جلب شود. بازاریابی چریکی از تاثیرگذاری بسیار بالایی برخوردار است و بیشترین نرخ تعامل و به اشتراک گذاری را در بین انواع دیگر بازاریابی دارد.

از انواع بازاریابی موارد بیشمار دیگری باقی مانده است، اما در حال حاضر این بحث را با معرفی موارد مطرح شده به پایان می رسانیم.

بازاریابی

سخن آخر

اطمینان از این موضوع است که مشتری در مرکز همه تصمیم گیری های کلان کسب و کارهای بزرگ و کوچک قرار دارد و نیاز ها و خواسته هایش توسط هر یک از کارکنان برند درک و برآورده می شود، همه آن چیزیست که در بازاریابی (Marketing) حائز اهمیت است.

هر شخصی که به نوعی با کسب و کار در تعامل است از صاحب یک کسب وکار تا یک فروشنده یا حتی یک ادمین اینستاگرام ساده، باید بداند بازاریابی چیست و چگونه می تواند از مفاهیم و استراتژی های بازاریابی به منظور پیشبرد اهداف کسب وکارش استفاده نماید.

تمامی حقوق برای مرکز محفوظ است.

Template Design:Dima Group
َUA-103088074-1